Teksten en vertalingen programma To my beloved, januari 2009

Deze teksten en de vertalingen staan ook in het programmaboekje (hier als pdf), dat ook op papier met een nietje erdoor te koop is voorafgaand aan het concert voor € 1,00. © Vertalingen: Pieter Nieuwint, Hein Walter; Kamerkoor Vocoza

A boy and a girl

Eric Whitacre (2002)

Stretched out on the grass
a boy and a girl
savoring their oranges
giving their kisses
like waves
exchanging foam.

Stretched out on the beach
a boy and a girl
savoring their limes
giving their kisses
like clouds
exchanging foam.

Stretched out underground
a boy and a girl
saying nothing
never kissing
giving silence for silence.

Uitgestrekt op het gras
een jongen en een meisje
die genieten van hun sinaasappelen
die elkaar kussen geven
als golven
die schuim uitwisselen

Uitgestrekt op het strand
een jongen en een meisje
die genieten van hun limonade
die hun kussen geven
als wolken
die schuim uitwisselen

Uitgestrekt onder de grond
een jongen en een meisje
die niets zeggen
die nooit kussen
die stilte geven voor stilte.

Och glädjen den dansar

Einojuhani Rautavaara (1993)

Och glädjen den dansar bland blommor och strå.
Men åren de komma och åren de gå.
Då blir det så stilla kring vännerna två.
Men liljorna de växa upp om våren.

Och världen är så vider och världen är så stor
och sorgerna, de komma från sunnan och från nord.
Då är det gott i stugan, där kärleken bor.
Och liljorna de växa upp om våren.

Vol vreugde gaan we dansen door bloemen in het veld,
de zomer komt aan en wijkt voor de herfst.
Ware rust en tevredenheid putten we uit de vriendschap,
en lelies zullen weer bloeien in de lente.

De wereld is groot en de wereld is wijd,
en zorgen worden gedragen door de wind en het tij,
maar hier in ons huisje zal onze liefde bloeien,
en lelies zullen weer bloeien in de lente.

Goede mensen worden geboren en goede mensen sterven
als golven met witte schuimkoppen op het deinende tij.
De laatste bloemen worden spoedig met sneeuw bedekt
maar lelies zullen weer bloeien in de lente.

Village Wedding

Dorpshuwelijk

John Tavener (1991)

To my beloved, who breaks my heart.
O Isaiah, dance for joy, for the Virgin is with child.
Do you listen within your veil, silent,
God-quickened heart?
O Isaiah, …
O depth and stillness of virginity! Follow your man.
O Isaiah, …
Let them throw white rice like a spring shower.
O Isaiah, …
Like a spring cloud, let her now tenderly
spread her bridal veil.
O Isaiah,…
O the peace of the bridal dawn.
O Isaiah, …
And he listens, and he listens.
O Isaiah, …

And, as in front of a fount of crystal water,
Let the girls pass in front of the bride,
Observing her look from the corner of their eyes,
As though balancing pitchers on their hears.

O Isaiah, …
O, like Leto giving birth to Apollo,
Do you listen within your veil?
O Isaiah, …
When standing, her hands slight and pale,
(Let them throw white rice…)
O Isaiah, …
She clasped the ethereal palm tree on Delos,
Like a spring cloud.
O Isaiah, …
May you her mystical image…
O the peace of the bridal dawn.
O Isaiah, …
Held by your husband’s strong heart,
And he listens.
O Isaiah, …
Bring into the world with a single cry your child,
As the poet brings forth his creation.
O Isaiah, dance for joy, for the Virgin is with child.

Tekst: Angelos Sikelianos

Voor mijn geliefde, die mijn hart breekt.
O Jesaja, dans van vreugde, want de Maagd verwacht een kind.
Luister je binnen je sluier, stil,
door God versneld hart?
O Jesaja, …
O diepte en stilte van de maagdelijkheid! Volg je man.
O Jesaja, …
Laat ze witte rijst werpen als een lentebui.
O Jesaja, …
Laat haar nu, teder als een lentebui,
haar sluier spreiden.
O Jesaja, …
O de vrede van de bruidsdageraad.
O Jesaja, …
En hij luistert, en hij luistert.
O Jesaja, …

En laat, als een fontein van kristalhelder water,
de meisjes voor de bruid langs gaan,
terwijl ze uit een ooghoek haar blik aanschouwen, alsof ze kruiken op hun hoofd balanceren.

O Jesaja, …
O, als Leto die Apollo baart,
Luister je binnen je sluier?
O Jesaja, …
Rechtop staand, haar handen klein en bleek,
(Laat ze witte rijst werpen...)
O Jesaja, …
Greep ze de hemelse palmboom op Delos,
als een lentebui.
O Jesaja, …
Moge je haar mystieke beeld...
O de vrede van de bruidsdageraad.
O Jesaja, …
Vastgehouden door het sterke hart van je echtgenoot, en hij luistert.
O Jesaja, …
Breng je kind met een enkele kreet in de wereld,
Zoals de dichter zijn schepping voortbrengt.
O Jesaja, dans van vreugde, want de Maagd verwacht een kind.

Ave Maria

Javier Busto (1992)

Ave, Maria, gratia plena,
Dominus tecum.
Benedicta tu in mulieribus,
et benedictus fructus ventris tui,
Iesus.
Sancta Maria, Mater Dei,
ora pro nobis peccatoribus,
nunc et in hora mortis nostrae. Amen.

[Klassieke katholieke Wees Gegroet]

Wees gegroet Maria,vol van genade,
de Heer is met u
Gij zijt de gezegende onder de vrouwen,
en gezegend is de vrucht van uw schoot:
Jezus.
Heilige Maria, Moeder van God,
bid voor ons zondaars
nu en in het uur van onze dood.

Lakodalmas

Bruiloftsfeest 

György Ligeti (1950)

Menasszony, vőlegény, de szép mind a kettő,
Olyan mind a kettő, mint az aranyvessző,
Hej, mint az aranyvessző

Jeges a sudárfa, nehéz vizet merni,
Ösmeretlen kislányt nehéz megölelni,
Hej, nehéz megölelni.

Vetettem ibolyát, várom kikelését,
Várom a rózsámnak visszajövetelét,
Hej, visszajövetelét.

Van széna, van szalma a szénatartóba,
megölellek rózsám a pitarajtóba!
Haj, a pitarajtóba!

Bruid, bruidegom, beide zo mooi
Ze zijn als Guldenroede
ja, als Guldenroede

De bron is beijzeld, het is lastig om er water uit te krijgen
Een onbekend meisje te omhelzen valt zwaar
ja, haar te omhelzen valt zwaar.

Ik heb een viooltje geplant, ik wacht op zijn ontspruiten
ik wacht op de terugkeer van mijn liefste
ja, de terugkeer van mijn liefste.

Er is hooi en stro in de hooibak
Ik omhels je lieverd in het portaal
ja, in het portaal van mijn hart.

Four Slovak Folk Songs

Béla Bartók (1917)

Vertaling v.d. originele Slowaakse tekst uit Carl van Kuyck (2007)

1. Huwelijkslied uit Poniky

Lányát az anya férjhez úgy adta
Idegen orságba
Megmondta neki, meghagyta neki
Többé ne is lássa.
Átváltozom én rigómadárrá
Anyámhoz úgy szállok

Kertjébe ülök egy rózsa töre
Reája úgy várok.
Az anyja kinéz: Furcsa egy madár,
Be nagyon búsan szól:
Szállj le csak hess, hess,
te rigómadár Én rózsabokromról.

Rossz férjhez adtál jó anyám,
engem idegen országba;
Nehéz a sora hej, bizony annak,
Kinek rossz a párja!

Een moeder stuurt haar kleine meisje
naar een afgelegen land,
streng zegt zij:
volg je man
en kom nooit meer bij mij terug.

Zie, ik zal mij veranderen in een merel
en terug vliegen naar mijn moeders huis.
Daar zal ik wachten in haar tuin gezeten
op de stam van een witte lelie.
De moeder kwam naar buiten:

wie is deze merel,
vreemd is haar zang en verdrietig?
Ga weg nu, jij kleine vogel van de steel van mijn witte lelie.
Je hebt mij naar een slechte echtgenoot gestuurd,
moeder, in een ver land.

Het is hard zo’n bittere smart
te moeten lijden in een ver land.

2. Hooi-oogstlied uit Hiadel

Havasi legelőn, Virágos nagy mezőn
Olyan jót aludtam,
Az ágyban sem jobban.
Boglyában a széna,
Nincsen több dolgunk ma,
Gyerünk le,
A hegyro˝l a völgybe.

Waar de alpen zich zo vrij verheffen, bloemvolle dalen,
schitterend van vrolijkheid, om daar te rusten,
er is nergens ter wereld een zachter bed.
Het werk van de dag is gedaan,
de schuur gevuld met onze hooi,
de nacht komt,
laat ons terugkeren naar ons huis, broeders.

3. Danslied uit Medzibrod

Enni, inni van csak kedved
S elmenni a táncba......
Bezzeg nem volt
soha kedved Szoknyaráncoláshoz,
(Hey) A négy garast dudásnak
Azt is én fizettem,
S te táncoltál, én csak álltam,
Senkise hítt engem.

Eten en drinken zijn jouw enig genoegen
en zorgeloos dansen.
Maar werken met naald en draad
komt niet in u op.
De doedelzakspeler
heb ik dom genoeg vier duiten betaald,
zodat je met de anderen mag dansen.
En ik ben helemaal alleen.

4. Danslied uit Poniky

Szóljon a duda már,
Táncra vár minden pár,
Vigan szójon, ügyesen,
Talp alá való legyen!
Fujd csak még vígabban,
Még két garasom van:
A kocsmáros egyet kap,
Dudásnak is egy marad.
Míg élt, kecske volt ez,
jaj be táncos, kényes;
Nem járja már a táncát,
Kettétörték a lábát.

Doedelzakken zullen spelen,
dansparen zullen zwieren...
tot genoegen
van onze harten en hielen.
Speel door, opgewekt en mooi,
smaak nu het geld:
barman, dit is voor jou.
Dit is voor het loon van de fluitist.
Eens was er een geit afgedwaald,
nu speelt zijn huid.
Omdat de geit niet meer kan paraderen,
laat de doedelzak het jonge volk dansen.

Ave Maria

Jaakko Mäntyjärvi (1991)

Ave, Maria, gratia plena,
Dominus tecum.
Benedicta tu in mulieribus,
et benedictus fructus ventris tui,
Iesus Christus.
Sancta Maria, ora pro nobis
nunc et in hora mortis.
Amen.

[Klassieke katholieke Wees Gegroet, verhaspeld door de componist]

Wees gegroet Maria,vol van genade,
de Heer is met u
Gij zijt de gezegende onder de vrouwen,
en gezegend is de vrucht van uw schoot:
Jezus Christus.
Heilige Maria, bid voor ons
nu en in het uur van [onze] dood.
Amen

Songs of Love and Eternity

Rudolf Escher (1950). Teksten Emily Dickinson. Vertaling: Hein Walter

1. These are the days when birds come back

These are the days when birds come back,
A very few, a bird or two,
To take a backward look.

These are the days when skies put on
The old, old sophistries of June, -
A blue and gold mistake.

Oh, fraud that cannot cheat the bee
Almost thy plausibility
Induces my belief,

Till ranks of seeds their witness bear,
And softly through the altered air
Hurries a timid leaf!

Oh, sacrament of summer days,
Oh, last communion in the haze,
Permit a child to join,

Thy sacred emblems to partake,
Thy consecrated bread to break,
Taste thine immortal wine!

Dit zijn de dagen van de vogelvlucht,
Een eerste paar, een stuk of wat,
Ze kijken om, ze komen terug.

Dit zijn de dagen van de junilucht
Zich omhullend in zijn suikerzoet gewaad,-
Het blauw en goud verraad.

O, bedrog dat niet de bij bedot,
Bijna wordt door uw aannemelijkheid
Mijn geloof verleid,

Tot rijen zaden me hun waarheid wijzen,
En zacht in de veranderende lucht
Een verlegen blad wordt weggeblazen!

O, sacrament van zomertijd,
O, laatste communie in de eerste mist,
Laat een kind erbij,

Laat het uw heilig teken maken,
Uw ingezegend brood toch breken,
Laat hem uw onsterfelijke wijn doen smaken!

2. Wild nights!

Wild nights! Wild nights!
Were I with thee,
Wild nights should be
Our luxury!

Futile the winds
To a heart in port, -
Done with the compass,
Done with the chart.

Rowing in Eden!
Ah! the sea!
Might I but moor
To-night in thee!

Wilde nachten! Wilde nachten!
Was ik bij jou,
Zo’n nacht zou zijn
Ons luxe geheim!

De Storm – geen Vat
Op een hart aan de haven –
Klaar het Kompas,
Weg met de Kaart!

Roeiend in Eden –
Ah, de Zee!
Kon ik Vanavond maar meren
In jou!

3. Heart, we will forget him

Heart, we will forget him
You and I, tonight.
You may forget the warmth he gave,
I will forget the light.

When you have done, pray tell me,
That I my thoughts may dim;
Haste! lest while you're lagging,
I may remember him!

Hart, we vergeten hem,
Jij en ik, vannacht.
Als jij de warmte kan vergeten die hij gaf,
Dan vergeet ik het licht.

Als je klaar bent, zeg me
Dat ik stoppen moet met mijn gemaal;
Snel! want als je langer draalt
Dan zie ik hem weer helemaal!

4. The wind tapped like a tired man

The wind tapped like a tired man,
And like a host, "Come in,"
I boldly answered; entered then
My residence within

A rapid, footless guest,
To offer whom a chair
Were as impossible as hand
A sofa to the air.

No bone had he to bind him,
His speech was like the push
Of numerous humming-birds at once
From a superior bush.

His countenance a billow,
His fingers, if he pass,
Let go a music, as of tunes
Blown tremulous in glass.

He visited, still flitting;
Then, like a timid man,
Again he tapped - 't was flurriedly -
And I became alone.

De wind klopte aan – een oude man –
En als een Gastvrouw riep ik stout
‘Kom binnen’ – toen kwam
Mijn woning in

Een voetloos Snelle Gast,
Aan wie het net zo min te doen was
Om een stoel te bieden
Als een sofa aan de lucht.

Geen bot dat hem verbond,
Zijn spraak was als de stuw
Van vele kolibries ineens
Uit hoge struiken – schuw.

Zijn aangezicht – een golf –
Zijn vingers maakten, als hij ging,
Muziek, het klonk
Alsof hij in het glaswerk zong.

Hij bleef – steeds vliegend –
tot hij - een verlegen man – verdween.
Ook nu geklop, ’t was gejaagd,
Toen was ik weer alleen.

5. To make a prairie

To make a prairie it takes a clover and one bee, -
One clover, and a bee,
And revery.
The revery alone will do
If bees are few.

Neem voor het maken van een wei ‘n klaver en één bij,
Één klaver, en ’n bij,
En dromerij.
De dromerij alleen kan ook
Als er weinig bijen zijn.

Five Hebrew Love Songs

Eric Whitacre (2001) Tekst: Hila Plitmann

1. Temuna

Een beeld

Temuna belibi charuta
Nodedet beyn or uveyn ofel
Min dmama shekazo et gufech kach ota,
Usarech al pana’ich kach nofel.

Een beeld staat in mijn hart gegrift;
zich bewegend tussen licht en duisternis:
een soort stilte omhult jouw lichaam,
en je haar valt net zo over je gezicht.

2. Kala kalla

Lichte bruid

Kala kalla
Kula sheli
U’vekalut
Tishak hi li

Lichte bruid
ze is helemaal van mij,
en licht
zal ze me kussen!

3. Larov

Meestal

“Larov,” amar gag la’shama’im
“Hamerchak shebeyneynu hu ad
Ach lifney zman alu lechan shna’im
Uveyneynu nishar sentimeter echad.

'Meestal', zei het dak tegen de hemel,
'is de afstand tussen jou en mij eindeloosheid;
maar kort geleden kwamen er twee hierboven,
en slechts een centimeter was er tussen ons over.'

4. Eyze sheleg!

Wat een sneeuw!

Eyze sheleg!
Kmo chalomot ktanim
Noflim mehashama’im.

Wat een sneeuw!
Als kleine dromen
die uit de hemel vallen.

5. Rakut

Tederheid

Hu haya male rakut;
Hi hayta kasha.
Vechol kama shenista lehishaer kach,
Pashut, uvli siba tova,
Lakach ota el toch atzmo,
Veheniach
Bamakom hachi rach.

Hij was vol tederheid;
zij was erg hard.
en hoezeer ze ook probeerde dat te blijven,
nam hij haar, eenvoudigweg en zonder goede reden,
in zichzelf op,
en zette haar neer
op de zachtste, zachtste plek.

This Marriage

Dit huwelijk

Eric Whitacre (2004)

May these vows and this marriage be blessed.
May it be sweet milk,
like wine and halvah.
May this marriage offer fruit and shade
like the date palm.
May this marriage be full of laughter,
our every day a day in paradise.
May this marriage be a sign of compassion,
a seal of happiness here and hereafter.
May this marriage have a fair face and a good name,
an omen as welcomes the moon in a clear blue sky.
I am out of words to describe
how spirit mingles in this marriage.

Tekst: Jalal ad-Din Rumi (1207-73)

Mogen deze geloften en dit huwelijk gezegend zijn.
Moge het zoete melk zijn, zoals wijn en halvah.
Moge dit huwelijk fruit en schaduw bieden als een dadelpalm.
Moge dit huwelijk vol gelach zijn,
elke dag van ons beiden een dag in het paradijs.
Moge dit huwelijk een teken van mededogen zijn,
een bezegeling van geluk,
hier en hierna.
Moge dit huwelijk een fraai uiterlijk en een goede naam hebben,
een voorteken zoals dat de maan verwelkomt in een heldere blauwe nacht.
Ik heb geen woorden meer om te beschrijven
hoe dit huwelijk doortrokken raakt van levenskracht.